DEZENFEKSİYON NASIL YAPILIR ?

Isı İle Dezenfeksiyon :

Bilinen en eski dezenfeksiyon işlemlerinden biridir. Evlerde, kampçılıkta, sağlık sektöründe, gıda sektöründe, Laboratuvarlarda sıklıkla kullanılır.

Evlerde sıklıkla kullanılan bu yöntemde, su 15-20 dakika kaynatılarak patojen organik malzemelerin ölmesi sağlanır. Aynı şekilde Evlerde İğne uçları ateşe tutularak steril hale getirilir. Pire, bit gibi haşere problemlerinde de elbiseler kaynatılarak var olan haşerenin ergin ve yumurtalarının ölmesi sağlanır.

Kampçılıkta ısı yöntemi yine suların dezenfeksiyonu için kullanılır, 15-20 dakika kaynatılan kirli su hastalık yapıcı mikroorganizmalardan arındırılır. Kampçılıkta özel yaralanma durumlarında yarayı kapatmak içinde ısı kullanılabilir. Açık ateşe bir müddet tutulan metal bir alet hem aleti steril hale getirir hemde ısı ile yaranın kapanması sağlanır.

Gıda endüstrilerinde ısı ile dezenfeksiyon sağlanır, en iyi örneği süt endüstrisindedir. Et ve et ürünlerinde de sıklıkla kullanılır.

Sağlık sektörü ve laboratuvarlarda da aletlerin dezenfeksiyonu amaçla kullanılmaktadır. Ameliyatlardada kesim araçlarında kullanılmaktadır. Mikrobiyolojisi laboratuvarlarında alet dezenfeksiyonu için kullanılmaktadır. Kuru hava sterilizasyon fırınları, buharlı sterilizasyon fırınları mevcuttur. Ayrı olarak bu gibi yerlerde başka dezenfeksiyon yöntemleri de kullanılmaktadır.

Isı ile dezenfeksiyon yönteminde etkili olmak için bazı kriterler mevcuttur. Bunlar;

  • Mikroorganizmaların ısı dirençleri
  • Isı temas süresi
  • Sıcaklık derecesi
  • Ortam basıncı

UV (Ultra Viyole) (Morötesi ışık) Işını İle Dezenfeksiyon

Morötesi ya da ultraviyole (kısaca UV) ışınım, dalga boyu 100 ile 400 nm arasındaki ışına denir. Gözümüz, 400 ile 700 nm dalga boyları arasına duyarlıdır ve bunun dışındaki ışınımı algılayamaz. Görebildiğimiz en küçük dalga boylu ışınımı mor olarak algıladığımızdan, bundan daha küçük dalgaboyuna sahip olan ışını. “morötesi ışınım” adı verilir.

UV Işını organik hücrelerde DNA yapısını bozarak hücrelerin ölmesini sağlar. Bu avantajından yararlanılarak bir çok kullanım alanı bizlere sunmaktadır. Su üretim alanında, gıda endüstrisinde, hava sterilizasyonunda, laboratuvarlar da yaygın olarak kullanılmaktadır. UV ışını, UV lambaları ile sağlanır. Belli bir mesafeden geçen tüm canlı organizmalara etki eder. Herhangi bir kimyasal kalıntı bırakmaz.

Evlerde son zamanlarda hava ve sularda sterilizasyon amaçlı kullanılmaktadır. Bir çok gıda işletmesinde alet dezenfeksiyonunda kullanılmaktadır. Bu amaçlar kullanılan bir çok cihaz halihazırda satılmaktadır.

Ozon İle Dezenfeksiyon

Ozon, 3 oksijen atomundan oluşan kararsız haldeki bir bileşiktir. Atmosferin üst katmalarında Güneş’ten gelen zararlı ışınları engeller. Atmosferin üst kısımlarında, şimşek çakmasında oksijenin parçalanmasıyla OZON oluşur. Ozon çok yüksek oksitleyicidir, bu nedenle canlı organizmaları hızlı bir şekilde öldürür. Atmosferin mikrobiyolojik açıdan temizlenmesinde büyük önem taşımaktadır. Ozon depolanamaz, sürekli olarak oksijene dönme eğilimindedir. Sıvı haldeki OZON Mavi renktedir. Gaz halinde açık mavi haldedir, gökyüzünün maviliğinin sebebi ozondur ve kendine özgü tiz bir kokusu mevcuttur.

Ozon gelişmiş ülkelerde bir çok sektörde dezenfeksiyon amaçlı olarak yaygın şekilde kullanılmaktadır. Ozonun özellikleri ozonu dezenfeksiyon da rakipsiz kılar. Özellikle içecek endüstrisinde yaygın kullanılmaktadır. Havuz sistemlerinde, hava sterilizasyonunda, sağlık sektöründe (özellikle derin yaralarda) kullanılmaktadır. Uzun süre solunması akciğerlere zarar vermektedir.

Evlerde ve hava sterilizasyona ihtiyaç duyulan yerlerde yaygın kullanım alanı vardır. Şimşeği taklit eden basit makinalar yardımı ile ozon jeneratörleri piyasada yaygın şekilde satılmaktadır.

Klor İle Dezenfeksiyon

Klor bileşikleri uzun yıllardır başta su sistemlerinde olmak üzere bir çok alanda dezenfeksiyon amaçlı kullanılmaktadır. Halojen sınıfında yer alan Klor ilk olarak suların dezenfeksiyonu amaçlı olarak İngiltere’de kullanılmıştır. Hala yaygın olarak suların ve havuzların dezenfeksiyonunda kullanılmaktadır. Kullanımı gitgide azalmaktadır, bunun başlıca sebebi koku, kalıntı bırakması, alternatif dezenfektanların çokluğudur.

Klor bileşikleri evlerde yaygın olarak temizlik amaçlı olarak kullanılır. Bildiğimiz çamaşır sularının aktif maddeleri klor bileşikleri barındırır.

Nano Gümüş İle Dezenfeksiyon

Nano gümüş, gümüş elementinin 10-100 nanometre boyutlarına hale getirilmesi ile oluşur. Eski çağlardan beri gümüşün antibakteriyel özelliği bilinmektedir. İngiltere başta olmak üzere bir çok ülkede eskiden gümüş kaşık, çatal, bıçak takımları kullanılmaktaydı. Günümüzde gümüş kaplamalı malzemeler hala kullanılmaya devam etmektedir. Gümüşün yüksek antibakteriyel özelliği Dünya’da son 10 senede bir çok sektörde kullanılmaya başlandı. Nano gümüş içeren elbiselerden tutunda, temizlik solüsyonların da, su endüstrisinde ve bir çok sektörde kullanılmaktadır. Çeşitli bakteriyel hastalıkların tedavilerinde kullanılmak üzere araştırmalar devam etmektedir.

Evlerde nano gümüş içeren sprey solüsyonlar yüzey dezenfektanı olarak kullanılmaktadır. Gümüş iyonları dezenfektan olarak çok etkilidir ve bilindiği kadarıyla insana karşı zararsızdır.

Nano gümüş solüsyonları, UV (Ultra Volume) cihazlarıyla evlerde işyerlerinde ortam ve yüzey dezenfeksyionu amaçlı profesyonel ekiplerce kullanılmaktadır.

Diğer Kimyasallar İle Dezenfeksiyon

Piyasada halihazırda birçok dezenfektan bulunmaktadır. Her dezenfektanın kendine göre artı, eksi tarafları mevcuttur. Yerine, kirlenme çeşidine ve çeşitli faktörlere bağlı olarak seçimleri yapılır.

Son yıllarda kimyasallardan öte doğal yöntemlere eğilimler vardır. Bu amaçla üretilen çeşitli doğal ürünler satılmaktadır.